Wat doet de provincie?

Klik de TV voor presentatie van het Brabantse bestuursakkoord

Taken en verantwoordelijkheden

Provincies doen veel zaken met bedrijven en organisaties en veelal niet met burgers zelf. Is de provincie daarom minder belangrijk voor u? Nee, maar het vraagt van u wel iets meer om het allemaal te kunnen begrijpen.

Voorbeeld

Voor dat u weet of u in aanmerking komt voor een nieuwbouwwoning in uw gemeente heeft de provincie in haar streekplan al bepaald of en waar deze mag worden gebouwd. Voor dat u weet welke bijzondere vogel of plant u ergens bent tegen gekomen heeft de provincie al bepaald dat die daar sowieso kan leven. Zij zorgt namelijk voor natuurontwikkeling. Voor dat u weet hoe laat uw bus vertrekt heeft de provincie al bepaald of deze sowieso bij u in de buurt rijdt, omdat zij verantwoordelijk is voor het regionaal openbaar vervoer.

Toekomst

U ziet het, de provincie is er op tijd bij en dat is maar goed ook. Veel dingen in ons dagelijks leven die wij als vanzelfsprekend beschouwen moeten wel op tijd worden geregeld. De provincie is daarom vaak bezig met de toekomst; dingen die u of uw kinderen pas zien, horen, ruiken of meemaken als we tien, twintig en soms nog meer jaren verder zijn.

Cultuur

De provincie heeft een aantal belangrijke taken op het terrein van cultuur. Denk aan de modernisering van het bibliotheekwerk en herstel en behoud van karakteristieke monumenten.

Ook subsidieert de provincie rechtstreeks culturele activiteiten, zoals muziek- en theatervoorstellingen, de productie van beeldende kunst en allerlei tentoonstellingen.

Veel waarde hecht de provincie aan een eigen regionale omroep. De provincie is een belangrijke financier hiervan.

Economie

Met betrekking tot de economie heeft de provincie vooral een stimulerende taak. Ieder provinciebestuur wil een goede economische ontwikkeling die werkgelegenheid bevordert. Samen met gemeenten, werkgevers en werknemers werkt de provincie aan een goed vestigingsklimaat voor bedrijven.

Dat gaat niet alleen over de ruimte voor economische bedrijvigheid, maar ook over goede bereikbaarheid met (vracht)auto en openbaar vervoer, voldoende geschoold personeel en een aantrekkelijke woonomgeving voor werknemers. Sommige provincies hebben daarom samen met andere overheden en het bedrijfsleven speciale ontwikkelings- maatschappijen opgericht, waarbij ook aandacht wordt besteed aan de mogelijkheden voor scholing en onderwijs.

Jeugdzorg

Voor jongeren met problemen zijn er instellingen waar zij direct terechtkunnen. Denk bijvoorbeeld aan de kindertelefoon en het maatschappelijk werk van de school. Maar als er meer hulp nodig is, zoals langdurige begeleiding door een hulpverlener, die helpt de problemen in het gezin op te lossen of als jongeren tijdelijk het huis uit moeten, kunnen jongeren en hun ouders terecht bij een bureau jeugdzorg, die kan bepalen welke vorm van hulp het meest geschikt is. De provincies zorgen ervoor dat deze bureaus jeugdzorg goed werken. Bovendien koopt de provincie bij de jeugdzorginstellingen die soort hulp in, die volgens bureau jeugdzorg nodig voor de cliënten.

Leefbaarheid platteland

Regelmatig hoort u politici en bestuurders praten over leefbaarheid. Zo ook in de provincie. Die gaat met name over de leefbaarheid op het platteland. Is er bijvoorbeeld openbaar vervoer voor mensen zonder auto van en naar kleine plaatsen. Hoe zit het met de aanwezigheid van een postkantoor en/of bank in de buurt, winkels, maar ook een huis- of tandarts. De provincie stimuleert, coördineert en organiseert dit soort voorzieningen.

Milieu

Milieu speelt een grote rol in het dagelijks werk van de provincie. De provincie verricht onderzoek en zorgt waar nodig voor de schoonmaak van verontreinigde terreinen, bijvoorbeeld van oude gasfabrieken. Met bedrijven maakt de provincie afspraken om stank, luchtvervuiling en geluidsoverlast te beperken. Verder stimuleert de provincie hergebruik en milieuvriendelijke afvalverwerking.

Natuur en landschap

Samen met het rijk, maar ook met de landbouw, de natuurbescherming en landschapsstichtingen, werkt de provincie aan het instandhouden en ontwikkelen van natuur en landschap. De provincie behoudt waardevolle landschappen als de duinen, de Delta met de Biesbosch, het rivierenlandschap in Limburg, Overijssel en Gelderland, de Veluwe, de Friese meren en de Waddenzee. In agrarisch gebied stimuleert de provincie het behoud van natuurwaarden.

Ook werken de provincies aan een groot aaneengesloten systeem van verschillende soorten natuur, de zogenoemde ecologische hoofdstructuur. Hierdoor kunnen bepaalde diersoorten waarvoor dat nodig is veilig rondtrekken en plantensoorten zich beter handhaven.

Ruimtelijke ordening

Van de eigen provinciale taken is ruimtelijke ordening één van de belangrijkste. Nederland is dichtbevolkt en bebouwd. Voor elk stuk grond zijn gemakkelijk tien bestemmingen te bedenken.

In streekplannen bepaalt de provincie voor een gebied in hoofdlijnen waar huizen mogen komen, landbouw, natuurgebieden, ruimte voor water, kantoren, bedrijfsterreinen en wegen. Streekplannen moeten passen binnen de plannen die het rijk maakt voor heel Nederland. Op zijn beurt beoordeelt het provinciebestuur of de bestemmingsplannen van de gemeenten stroken met de streekplannen.

Steeds meer zijn provincies ook zelf betrokken bij de ontwikkeling en realisatie van grote projecten, zoals een bedrijventerrein, baggeropslag of recreatieve voorziening.

Sociale vraagstukken

De provincie is betrokken bij tal van sociale vraagstukken in uw directe omgeving. Zij stimuleert en financiert bijvoorbeeld diverse jeugd- en welzijnsinstellingen die op dit terrein initiatieven ontplooien. Ook financieren provincies een aantal vrijwilligersorganisaties.

Verder stimuleren ze gemeenten bij het maken van plannen op sociaal gebied en laten ze de sociale situatie in gemeenten en regio’s onderzoeken. Ook ondersteunen veel provincies sportverenigingen via de provinciale sportraden.

Toezicht gemeenten

Behalve eigen taken heeft de provincie ook het toezicht op de gemeenten. Het toezicht is vooral financieel; de provincie controleert of gemeenten hun begroting wel op orde hebben. Bij meningsverschillen tussen een gemeentebestuur en een inwoner van die gemeente zijn Gedeputeerde Staten (GS) vaak scheidsrechter. En wie bezwaar heeft tegen een gemeentelijk bestemmingsplan kan daartegen bij GS in beroep gaan. Daarnaast houden de provincies toezicht op de waterschappen. Veel provincies hebben tenslotte belangen in de nutsbedrijven die water, gas en elektriciteit leveren en maken deel uit van het bestuur daarvan.

Veiligheid

Veiligheid is de laatste jaren een belangrijk maatschappelijk onderwerp geworden. Niet alleen vanwege de veiligheid op straat, maar ook in en om openbare gebouwen en bedrijven. Provincies zien toe op gemeenten of deze hun rampenplannen op orde hebben.

Verder hebben provincies een coördinerende taak wanneer een ramp zich voordoet die de gemeentegrens overschrijdt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de ontruiming van woonplaatsen bij een dreigende overstroming.

Verkeer en vervoer

Op het terrein van verkeer en vervoer zorgt de provincie voor de aanleg van wegen, fietspaden, het bouwen van bruggen en viaducten. Het beheer en onderhoud van die wegen en bruggen is naast de zorg voor verkeersveiligheid een belangrijke provinciale taak.

Ook bepaalt de provincie welk bedrijf het regionaal openbaar vervoer mag verzorgen tegen welke prijs en dienstregeling. Bereikbaarheid en leefbaarheid spelen daarbij een belangrijke rol. De provincie ontwikkelt daarom in diverse regio’s alternatieve vormen van vervoer zoals belbussen en regiotaxi en zorgt zij met de aanleg van carpoolplaatsen voor een betere aansluiting van eigen vervoer op het openbaar vervoer.

Water

Samen met Rijkswaterstaat en de waterschappen regelt de provincie dat rivieren, sloten en plassen bevaarbaar blijven, dat er gezond zwemwater is, dat afvalwater van huishoudens en fabrieken wordt gezuiverd en dat het grondwater op het juiste peil staat. De laatste jaren blijkt dat water steeds minder eigen ruimte krijgt dan het nodig heeft. En omdat klimaat- veranderingen er ook nog eens voor zorgen dat het vaker en harder regent is een andere manier van omgaan met water noodzakelijk.

Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten werken daarom samen aan een ander waterbeleid onder de noemer

'Nederland leeft met water'.

Wonen

De Nederlandse bevolking groeit nog steeds. En al die nieuwe inwoners moeten ook een huis hebben. De een voert echter een eenpersoons huishouden, de ander heeft een compleet gezin. De een wil veel ruimte en landelijk wonen, de ander woont liever in de stad en heeft genoeg aan een klein balkon. Zoveel mensen, zoveel wensen.

De provincie kijkt waar aan welk soort huizen behoefte is en overlegt met gemeenten, projectontwikkelaars en woningbouwcorporaties of aan die wensen voldaan kan worden. Daarbij kijkt zij niet alleen naar de aantallen huizen, maar ook naar de soort en kwaliteit.

Zorg

Provincies zien toe op het aantal verzorgings- en verpleeghuizen en verstrekken onder meer subsidie aan jongerenadviescentra en medische kleuterdagverblijven. Ze houden het niveau van zorgvoorzieningen in uw regio in de gaten en treden op wanneer deze in gevaar dreigt te komen.

Zo komt de provincie in actie wanneer er een tekort aan huisartsen dreigt of wanneer een ambulance in geval van nood niet binnen de wettelijke verplichte 15 minuten bij u kan zijn. Om uw stem beter te laten horen bij verzekeraars en zorgaanbieders zijn er regionale patiënten- en consumentenplatforms. De provincie financiert deze platforms.

(c) Bron: www.provincies.nl